Problemy Kryminalistyki 2010

Problemy Kryminalistyki nr 268/10

 

Spis treści / Contents   

     
         
 

Wybrane aspekty okazania mowy
Selected aspects of speech identification line-up


prof. dr hab. Tadeusz Tomaszewski
kierownik Katedry Kryminalistyki Uniwersytetu Warszawskiego
dr Jacek Rzeszotarski
ekspert badań fonoskopijnych

 
 

5

 
 

Streszczenie
Jednym z typów okazania, odrębnej czynności procesowej, jest okazanie mowy. W piśmiennictwie znaleźć można szereg nieprecyzyjnych sformułowań: autorzy wymiennie stosują termin okazanie głosu i okazanie mowy; okazanie bywa uważane za szczególną formę przesłuchania lub za odrębną czynność; czynione są wywody, czy w ogóle okazanie mowy ma podstawę prawną.
Z przedstawionych w artykule argumentów wynika, że okazanie mowy jest czynnością prawnie dopuszczalną. Jest czynnością kompleksową, w obrębie której możliwe jest wyróżnienie dwóch typów – zostały one szczegółowo opisane. Dodatkowo przedstawiono wywód na temat wartości dowodowej okazania mowy i przedstawiono warunki, które musi spełniać poprawnie zaplanowana czynność. Zwrócono uwagę na konieczność spełnienia szeregu wymogów taktycznych i technicznych, m.in. na wyłączenie sugestii, dominującą rolę świadka zdarzenia dźwiękowego i konieczność udokumentowania czynności.
Słowa kluczowe: okazanie, okazanie mowy, fonoskopia.

Summary
Among various types of identification line-ups there is speech identification as a separate part of legal proceedings. In specialist literature many imprecise definitions can be found: authors will use the term „voice identification line-up” and „speech identification line-up”; speech identification line-up may be regarded as a particular form of interviewing a witness or a separate activity within the proceedings; there is an ongoing debate on an issue whether speech identification line-up does have legal grounds.
The arguments presented in the article indicate that speech identification by witness is a legally admissible activity. It is a complex activity found in two types. In addition to that, a discussion on probative value of speech identification as well as criteria to be met within the procedure are presented. The Authors emphasise the need to meet several tactical and technical requirements, among others elimination of bias, predominating role of sound event witness and requirement of appropriate recording the procedure.
Keywords: identification line-up, speech identification line-up, voiceprint identification

     
 

Zmodyfikowane kannabinoidy – nowe groźne narkotyki
Modified cannabinoids – new dangerous drugs


prof. dr hab. Bogdan Szukalski
konsultant naukowy w Zakładzie Neurochemii Instytutu Psychiatrii i Neurologii
dr Dariusz Błachut
ekspert w Biurze Badań Kryminalistycznych Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

 

14

 
 

Streszczenie
W Niemczech objęto kontrolą szereg tzw. nieklasycznych kannabinoidów, które wykryto w bardzo popularnych na niemieckim rynku „mieszankach ziołowych” i „kadzidełkach” typu „Spice”, reklamowanych jako zupełnie nieszkodliwe produkty wyłącznie roślinnego pochodzenia. Ostatnio w podobnych mieszankach w Japonii i Europie wykryto psychoaktywny kannabinoid CP-47,497-C8, co dowodzi, że zjawisko to ma zasięg światowy.
Przed wprowadzeniem prohibicji preparaty ziołowe obecne na rynku niemieckim zawierały domieszkę CP-47,497-C8 lub JWH-018, natomiast cztery tygodnie po wprowadzeniu prohibicji tylko niektóre badane preparaty zawierały jeszcze
CP-47,497-C8, ale drugiego związku objętego kontrolą o kryptonimie JWH-016 nie wykryto w żadnym badanym preparacie. Pojawił się w nich natomiast nieobjęty kontrolą C4-homolog JWH-018, silnie psychoaktywny JWH-073. Widać z tego, że producenci „mieszanek ziołowych” mają przygotowane substytuty psychoaktywnych związków o podobnym działaniu na wypadek objęcia kontrolą dotychczas stosowanych i nietrudno przewidzieć, że wkrótce na rynku narkotykowym pojawią się nowe zmodyfikowane kannabinoidy. Będzie to poważne wyzwanie dla toksykologów i władz czuwających nad przestrzeganiem prawa.
Słowa kluczowe: receptory kannabinoidowe, endokannabinoidy, egzogenne ligandy, transporter anandamidu, Aminoalkiloindole, mieszanki ziołowe, kadzidełka.

Summary
The German Health Authorities prohibited in 2009 several so called non-traditional cannabinoids that proved to be the active components in very popular herbal mixtures and incenses like „Spice” and analogous products.The recent detection of 47,497-C8 in Europe and Japan demonstrates that had been products have already spread worldwide. Samples that had been aquired before the prohibition contained either CP-47,497-C8 or JWH-018. Four weeks after the prohibition, some samples still contained CP-47,497-C8, but JWH-018 was not detected anymore. Instead it was replaced by its non regulated C-4 homolog –JWH-073. There are hundreds of further compounds with cannabinoid receptor activity and it can be assumed that further substances will appear on the market soon, which will pose a continnous challenge for toxicologists as well as for law enforcement.
Keywords: cannabinoid receptors, endocannabinoids, exogenous ligands, anandamide transporter, aminoalkylindoles, herbal mixtures, incenses.

     
 

Katalog owadów przydatnych do ustalania czasu śmierci w lasach Polski.
Część 2: Muchówki (Insecta: Diptera)

Catalogue of insects useful in time of death estimation in forests of Poland.
Part 2: Insecta: Diptera


dr Szymon Matuszewski
adiunkt w Katedrze Kryminalistyki Wydziału Prawa
i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
dr Krzysztof Szpila
adiunkt w Zakładzie Ekologii Zwierząt Wydziału Biologii
i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

 

26

 
 

Streszczenie
W katalogu przedstawiono muchówki przydatne do ustalania czasu śmierci w lasach Polski. Opisy gatunków zawierają informacje o stadiach rozwoju występujących na zwłokach w lasach, sezonowości i powtarzalności ich występowania oraz czasie pojawiania się na zwłokach. Zamieszczono również informacje o miejscu występowania na zwłokach oraz sposobach zbioru i zabezpieczania. Całość bogato zilustrowano zdjęciami larw i imagines poszczególnych taksonów.
Słowa kluczowe: entomologia sądowa, czas śmierci, ślady entomologiczne, gatunki wskaźnikowe, muchówki, lasy.
 

Summary
The catalogue presents flies which are useful for postmortem interval estimations in forests of Poland. Species descriptions include information about developmental stages appearing on carcasses in forests, seasonality and repeatability of their appearance as well as time of appearance on carcass. Information about location on carcass and about ways of collecting and preserving of insect are also given. The catalogue is richly illustrated with photographs of larvae and adults of particular taxa.
Keywords: forensic entomology, postmortem interval, entomological evidence, indicative species, flies, forests.

     
 

Problematyka tzw. konfrontacji pośredniej
Problems of so-called indirect confrontation


Paweł Łobacz
prokurator Prokuratury Okręgowej w Olsztynie

 

39

 
 

Streszczenie
Artykuł dotyczy problematyki tzw. konfrontacji pośredniej w toku postępowania karnego, tj. dopuszczalności odczytania przesłuchiwanemu odpowiednich fragmentów protokołów sporządzonych z przesłuchania innych osób (ewentualnie odtworzenia nagrania z przesłuchania innych osób). W artykule omówiono negatywne stanowisko Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego w tym przedmiocie oraz zaprezentowano różne poglądy doktryny postępowania karnego i kryminalistyki. W końcu przedstawiono także wyniki badań ankietowych praktyków. Powyższe pozwoliło na ustalenie, że pogląd o dopuszczalności przeprowadzenia konfrontacji pośredniej zyskał przewagę w literaturze i jest on także aprobowany przez większość praktyków (we wszystkich badanych grupach zawodowych). Również autor artykułu opowiada się za dopuszczalnością przeprowadzenia konfrontacji pośredniej w toku postępowania karnego.
Słowa kluczowe: konfrontacja pośrednia, postępowanie karne, przesłuchanie

Summary
The article concerns the problems related to a so-called indirect confrontation in the course of criminal proceedings, i.e. admissibility of reading to an interviewed person respective fragments of protocols from interviews of other persons (possibly playing recordings from interviews of other persons). The Author discusses the negative verdict of the Supreme Court and the Constitutional Tribunal, as well as various doctrines of criminal and forensic proceedings. Finally, results of a survey among practitioners are presented. The above allowed to determine that the view favouring the admissibility to indirect confrontation predominates in literature and is supported by the majority of practitioners (in all surveyed professional groups). The Author speaks for admissibility of indirect confrontation in the course of criminal proceedings.
Keywords: indirect confrontation, criminal proceedings, interview.

     
 

Mikroślady narkotykowe. Analiza śladów kontaktowych
Drug traces. Analysis of contact traces


podinsp. Iwona Perkowska
ekspert w Wydziale Fizykochemii
Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego KGP
Łukasz Matyjasek
ekspert w tym wydziale

 

45

 
 

Streszczenie
W artykule omówiono możliwości identyfikacji narkotyków występujących w skali mikro pobieranych z różnych miejsc, obiektów, przedmiotów. Określono najlepszy rodzaj materiału probierczego (nośników) do pobierania próbek z różnych podłoży, technikę pobierania próbek, rodzaj stosowanego rozpuszczalnika oraz sposób zabezpieczenia pobranej próbki. Wybrano technikę analityczną najlepiej spełniającą wymagania analizy śladowej oraz stworzono odpowiednią metodę analityczną, obejmującą ustawienia sprzętowe aparatury oraz dalszą obróbkę uzyskanych wyników.
Słowa kluczowe: metoda GC/MS, mikroślady narkotykowe, nośniki śladów

Summary
The article presents the possibilities of identification of drugs found in micro volumes that may be recovered from various locations and objects. The Authors point out the best material for collection of samples from various substrates, solvent used, as well as the collection method. The analytical technique that meets best the requirements of trace analysis was selected and respective method of analysis was elaborated with inclusion of instrument settings and further processing of results.
Keywords: GC/MS method, drug traces, substrates.

     
 

Starzenie się śladów daktyloskopijnych naniesionych tłuszczami
Ageing of fingermarks deposited with fats


Marcin Mazurek
aplikant aplikacji radcowskiej

 

55

 
 

Streszczenie
Celem badań było sprawdzenie, czy ślady daktyloskopijne naniesione tłuszczami starzeją się podobnie jak ślady naniesione substancją potowo - tłuszczową. Badania prowadzono na śladach daktyloskopijnych pozostawionych 4 rodzajami tłuszczów (masło, olej, smalec, oliwa). ślady ujawniano proszkiem ferromagnetycznym co 5 dni, od 30 XI 2008 r. Zmiennymi zależnymi były: liczba przerw w ciągłości linii papilarnych oraz szerokość tych linii.
Stwierdzono, że ślady naniesione tłuszczami starzeją się odmiennie niż ślady naniesione substancją potowo - tłuszczową. W śladach potowo - tłuszczowych liczba przerw wraz z wiekiem śladu wzrasta, a linie papilarne zwężają się, zaś w śladach naniesionych tłuszczami liczba przerw, wraz z wiekiem śladu, się zmniejsza, a szerokość linii papilarnych nie zmienia się albo nieznacznie zwiększa. Natomiast nie zaobserwowano konsekwentnych różnic w starzeniu się śladów naniesionych tłuszczami zwierzęcymi i roślinnymi. Zależy to od lepkości śladu i zapylenia.
Słowa kluczowe: daktyloskopia, wiek śladu, ślady tłuste, starzenie się śladów.

Summary
The aim of the study was to verify a proposition that finger marks with deposit of fats age slower but in a similar way as sebaceous marks. The experiments were performed on finger marks made with four types of fats (butter, rape-seed oil, lard, olive oil). Test marks were developed with ferromagnetic powder every 5 days starting on 30 November, 2008. The dependent variables included number of interruptions in lines and line width.
It was determined that fat marks age in a different manner than sebaceous ones. In the sebaceous marks number of line interruptions increases with age of a mark and lines became narrower while in the fat marks the number of interruptions decreases and line width did not change or slightly increased. No significant differences were found between ageing of animal and vegetable fat marks. The process depended on viscosity of marks and level of dustiness.
Keywords: fingerprint examination, latent age, fat marks, aging of latents.

     
 

Ekonomika ruchowa a sposoby skracania pisma – wybrane aspekty
Motion economics and handwriting – selected aspects


Magdalena Dziuba
ekspert w Zespole Badań Dokumentów Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie

 

59

 
 

Streszczenie
Zamierzeniem niniejszego artykułu było przybliżenie historii tworzenia skrótów w piśmie ręcznym, która sięga już czasów starożytnych. Jest to analiza wytworzonych na przestrzeni wieków systemów skracania, począwszy od ligatur, poprzez abrewiacje, noty tyrońskie, nomina sacra, a skończywszy na stenografii. Aby sprawdzić, jakie formy bądź systemy skracania pisma ręcznego stosowane są obecnie przez osoby piszące, przeprowadzono badania w dwóch odrębnych etapach. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki analizy rękopisów sporządzonych w przyspieszonym tempie, w pierwszym etapie badań, a także sporządzonych w tempie naturalnym w celu odczytania własnych zapisów i zastosowanych skrótów przez samych probantów. Dokonano również analizy porównawczej rękopisów z pierwszego i drugiego etapu badań. Potwierdzona została istniejąca reguła, że badania pisma sporządzonego w przyspieszonym tempie można prowadzić wyłącznie w oparciu o obszerny i adekwatny pod względem tempa kreślenia materiał porównawczy. Dodatkowo badania potwierdziły założoną tezę, że systemy skrótów w piśmie ręcznym mogą stanowić jedną z cech identyfikacyjnych wykonawcy rękopisu, oraz dowiodły, że skróty specjalistycznych sformułowań mogą utrudniać ich interpretację w toku badań pismoznawczych.
Słowa kluczowe: abrewiacje, stenografia, szybkie tempo kreślenia, systemy i formy skracania pisma ręcznego.

Summary
The aim of the article is to present the history of creation of abbreviations in handwritten documents, which began already in the ancient times. This is an analysis of abbreviating systems that have formed throughout the ages beginning from ligatures through abbreviations, Tironian notes, nomina sacra to shorthand. In order to check what forms or systems of handwritten abbreviations are currently used by writers,
a two-stage study was conducted. The hereby article presents results of analysis of handwritten texts made in haste (stage I) as well as at a natural speed (stage II) intended for further use. Also a comparative analysis was carried out between handwritings in stage I and stage II. The results confirmed the rule stating that examination of hasty handwriting may be performed exclusively in cases when extensive comparative material is available and it is adequate as regards writing speed. In addition to that, we confirmed the proposition that used abbreviations systems can constitute a handwriting identification feature. Moreover, abbreviations of specialist vocabulary can add to the complexity of interpretation in handwriting examinations.
Keywords: abbreviations, shorthand, high speed of writing, systems and forms of abbreviating in handwritten texts.

     
 

Możliwość wykorzystania izotopu węgla 14C do oceny roku zgonu w zakresie ostatnich 50 lat
Possibility of using
14C
isotope for year of death estimation within recent 50 years

dr hab. inż. Adam Walanus
prof. nadzw. Akademii Górniczo - Hutniczej
im. Stanisława Staszica w Krakowie

 

69

 
 

Metody pracy informacyjno - wywiadowczej policji politycznej w okresie międzywojennym       
Methods of information and intelligence operations of political police in periodbetween World War I and World WarII


dr Krzysztof Halicki
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy

 

71

 
 

Monika Całkiewicz: „Kryminalistyczne badania patologicznego pisma ręcznego”. Monografie prawnicze Akademii Leona Koźmińskiego – Kryminalistyka, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009, s. 287
Monika Całkiewicz: „Kryminalistyczne badania patologicznego pisma ręcznego”(Forensic examinations of pathological handwriting), Legal monographs of Leon Koźmiński Academy – Forensic Science, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warsaw 2009, p. 287.
 

rec. nadkom. Leszek Koźmiński
młodszy wykładowca w Zakładzie Kryminalistyki Szkoły Policji w Pile

 

85